ارتباطات در قالب مدل
شناخت ارتباطات به دليل ماهيت چندرشتهاي و ميان رشتهاي آن بدون نظريه امكان پذير نيست و ترديدي نيست كه مدل تجسم رفتاري و گردش كاري نظريه است.
انتشار کتاب مدلهای ارتباطات جمعی اثر دنیس مککوایل و سون ویندال را كه گودرز میرانی آن را ترجمه و دفتر پژوهشهای رادیو منتشر كرده است بايد يك خبر خوب تلقي كرد زيرا با آوردن مدلهاي پراكنده در كتابهاي مختلف در يك مجلد كار را براي علاقهمندان و پژوهشگران ارتباطات آسان كرده است.
شايد بد نباشد به بهانه انتشار ترجمه اين كتاب كمي هم از مدل بگويم. همانطور كه در بند اول اين نوشتار اشاره كردم مدل تجسم نظريه است و شرحي خلاصه شده و نموداري از يك نظريه را فراهم ميكند و عناصر اصلي و روابط بين آنها را به شكلي موجز و ساختارمند به نمايش ميگذارد.
همان گونه كه در كتاب هم آمده است مدلها سه كاركرد عمده دارند: كاركرد سازمان دهنده؛ كاركرد اكتشافي و كاركرد پيشبيني نتيجه. مدل با ارائه تصويري كلي از عناصر تشكيل دهنده يك فرايند كه هريك از آنها خود كليتي پيچيده است باعث مي¬شود كه ما با شناخت اين عناصر و نوع رابطه شماتيك آنها با يكديگر به درك كليت جامعي برسيم كه در غير اين صورت به شكل معماگونه و مبهم ذهن را درگير پيچيدگي خود ميكند. با شناخت عناصر تشكيل دهنده يك مدل ميتوان نقاط كليدي يك فرايند يا سيستم را شناسايي كرد و بر اساس آن بر ابهامات موجود در آن فائق آمد.
در حقيقت پژوهشگر با داشتن يك مدل خوب؛ گويي نقشه راهي در دست دارد كه او را تا رسيدن به هدف نهايي راهنمايي ميكند. بنابراين مدلهاي ارتباطي با هموار كردن راه براي رسيدن به دركي سيستماتيك از ارتباط فهم نظريهها را براي ما آسان ميكنند و با كنار هم گذاشتن آنها ميتوانيم به درك مگاتئوريها نائل آييم.
اين كتاب نويسندهاي دارد كه كمتر ارتباطاتياي پيدا ميشود كه با او و آثار ارزشمندش در حوزه ارتباطات آشنا نباشد.
كتاب درآمدي بر نظريه ارتباطات جمعي او كه خوشبختانه به فارسي ترجمه شده است يكي از منابع ارزشمند ارتباطات است كه براي آگاهي بيشتراز اين حوزه بايد آنرا خوانده شود. کتاب مدلهای ارتباطات جمعی نيز كه در حقيقت عصاره چندين كتاب در يك مجلد جمع و جور است ما را با جوهر ارتباطات آشنا ميكند و به نظر من خواندن آن براي كساني كه در حوزه ارتباطات و روزنامه نگاري مطالعه و فعاليت دارند يك بايد است.
این کتاب در شش فصل نگارش یافته است که نویسندگان در فصل اول به شناساندن حوزه ارتباطات جمعی میپردازند و به مثابه مقدمهای مفصل ضمن توضیح برخی مفاهیم ارتباطی چگونگی روند شکلگیری انواع مدلها را در یک بستر تاریخی پژوهشی ترسیم میکنند.
فصل دوم کتاب به مدلهای پایه ارتباطات میپردازد و مدلهایی چون فرمول لسول، مدلهای ازگود و شرام، دفلور، نیوکام، وستلی و مکلین و ... را توضیح میدهد.
فصل سوم درباره تأثیرات شخصی، نفوذ و آثار ارتباطات جمعی بر افراد است که در آن مدلهای محرک-پاسخ، مدل روانشناسی کامستاک، جریان دومرحلهای کاتز و لازارسفلد، مدل اشاعه نوآوریها و ... شرح داده شدهاند.
نویسندگان در فصل چهارم آثار ارتباطات جمعی بر فرهنگ و جامعه را با فرایندهای برجستهسازی و مدلهای وابستگی، مارپیچ سکوت و شکاف آگاهی توصیف میکنند.
در فصل پنجم مخاطب نیز وارد مدلها میشود و با رویکرد استفاده و خشنودی دیدگاههای گوناگون در حوزه مخاطب رسانه توضیح داده میشوند.
فصل پایانی کتاب «مدلهای ارتباطات جمعی» به نظامهای رسانههای جمعی و اینکه جایگاه سازمان رسانهای در فرایند ارتباطات کجاست، اختصاص دارد. در این فصل مدلهای دروازهبانی خبر، گردش اطلاعات و ... تشریح میشوند.
کتاب «مدلهای ارتباطات جمعی» در 183 صفحه با قیمت 1500 تومان توسط دفتر پژوهشهای رادیو در بهار 1388 منتشر شده است.
Sunday, June 28, 2009
Sunday, June 07, 2009
خبر ديجيتال شد
نسخه ديجيتال كتاب "خبر" بر روي وب سايت رسانه قرار گرفت. من اين كتاب را 14 سال پيش نوشتم و در اين فاصله ده بار تجديد چاپ شد.
حالا كتاب خبر در فرمت پيدياف اينجا قابل دانلود است
Posted by
Younes Shokrkhah
at
7:23:00 PM
Tags: Education, Journalism
Thursday, May 28, 2009
معرفي سايت: آرشيو اينترنت
آرشيو اينترنت يك منبع غني براي دانشجويان در زمينههاي مختلف تاريخي است.اين سايت كه از سال 1996 شكل گرفته است تلاش ميكند تا در عرصههاي متن، صدا، فيلم ونرمافزار و همچنين آرشيو صفحات سايتها؛ مجموعههاي موجود در وب را كه فرمت ديجيتال دارند، در اختيار قرار دهد:
Posted by
Younes Shokrkhah
at
8:57:00 PM
Wednesday, May 20, 2009
مركز مطالعات و تحقيقات رسانهاي
لينك مركز مطالعات و تحقيقات رسانهاي به لينكهاي دات اضافه شد. اين مركز را عزيز فرزانهام دكتر عبدالله گيويان اداره ميكند.
اهل ارتباطات باشيد و اينجا سر نزنيد؛ خيلي چيزها را از دست خواهيد داد
Posted by
Younes Shokrkhah
at
4:48:00 PM
Tags: Communication, Education, Key Theorists/Theories, Research
Wednesday, May 13, 2009
نخستين دولت اروپا عليه دانلود غيرقانوني
مجلس سفلي فرانسه قانوني را تصويب کرد که بر اساس آن دانلود غيرقانوني موسيقي و فيلم به قطع دسترسي به اينترنت منجر خواهد شد. اين لايحه که نيکلا سارکوزي رئيس جمهور فرانسه آن را ارايه کرده بود و به تصويب نمايندگان رسيد قرار است به تصويب سناي فرانسه نيز برسد.اين لايحه كه در شور نخست با 296 راي موافق و 233 راي مخالف به تصويب مجمع ملي فرانسه رسيد، براساس يك سيستم "سه ضربهاي" عمل ميكند. [French 'net piracy' bill passed]
بر اساس اين قانون پس از دو اخطار به دانلودكنندگان غيرقانوني موسيقي و فيلم كه اولي با ايميل و دومي با نامه صورت ميگيرد، در مرتبه سوم به قطع اينترنت مبادرت خواهد شد.
نهادهاي توليدكننده فيلم و موسيقي از اين قانون حمايت كردند.
فرانسه با تصويب اين لايحه نخستين کشور اروپايي است که قانون قطع دسترسي به اينترنت را اجرا ميکند. يک ماه پيش ارايه اين لايحه با تعجب بسيار زيادي با مخالفت مجمع ملي (پارلمان) فرانسه مواجه شد
Posted by
Younes Shokrkhah
at
12:56:00 AM
Tags: Crime
Wednesday, April 29, 2009
کتاب: چهار جلد نظریه ارتباطات
کتاب چهار جلدی "نظریههای ارتباطات: مفاهیم انتقادی در مطالعات رسانهای و فرهنگی" با سرویراستاری دکتر سعیدرضا عاملی، دانشیار گروه ارتباطات دانشگاه تهران، توسط پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی منتشر شد.
چهار مترجم که دانش آموخته ارتباطات از دانشگاه تهران هستند ترجمه این اثر را که مشتمل بر 79 مقاله از اندیشمندان بزرگ مطالعات رسانهای و فرهنگی است، انجام دادهاند.
شاهو صبار مترجم جلد اول، هادی خوشنویس مترجم جلد دوم، احسان شاقاسمی مترجم جلد سوم و گودرز میرانی مترجم جلد چهارم این مجموعه 2300 صفحهای هستند.
مقالات این اثر توسط پل کوبلی از میان آثار ارتباط شناسان مشهور دنیا دستچین شده است. رویکرد اصلی این کتاب، ارتباطات نشانه شناختی است و با در کنار هم قرار دادن نظریههای گوناگون نشانه شناسی از حوزههای مختلف معرفت زبان شناختی، فلسفی، ادبی، روان شناختی، انسان شناختی، منطقی و جامعه شناختی مسیری پیچیده اما روشن برای رسیدن به معنای نشانه ها فراروی خواننده ترسیم میکند.
نشانه شناسی از جمله حوزههای کمتر شناخته شده دانش در ایران محسوب میشود و آثار انگشت شمار این دانش به زبان فارسی هنوز نتوانسته است چنان که باید و شاید این حوزه مطالعاتی را در کانون توجه علاقهمندان قرار دهد. از این رو این اثر با تنوع موضوع و نیز گوناگونی آرای نویسندگان توانمند آن می تواند چراغ راه جویندگان معرفت نشانه شناختی باشد.
کتاب نظریههای ارتباطات به لحاظ حجم و تنوع نظریهها از ویژگی منحصر به فردی برخوردار است و در واقع دائره المعارفی است که نظریههای مهم ارتباطات از کلاسیک تا مدرن و پست مدرن را در خود جای داده است.
این اثر در فصل نخست با طرح بخشی به عنوان الگو و الگوسازی به مهم ترین مفاهیم ارتباطات به مثابه زیربنای شکل گیری اثر می پردازد تا در بخش دیگری از این جلد وجه مهم دیگری از ارتباط را که مد نظر ویراستار است شرح دهد و با رویکردی نشانه شناختی در بخش سوم کتاب در جلد دوم بر مفاهیم زبان شناختی ارتباط متمرکز شود و بر این اساس دیگر بخش این مجلد را کاربردی کند.
کوبلی در جلد سوم کتاب خود ابتدا از متن و با اثری مشهور از رولان بارت بنام شروع می کند و با تشریح ژانر و ارتباط آن با متن در قسمت دوم (بخش ششم کتاب) به بازنمایی، گفتمان و ایدئولوژی می پردازد تا تأثیر آنها را در ارتباطات رسانه ای شده که سر آغاز جلد چهارم است، گوشزد کند.
جلد چهارم که مرکب از چهار بخش است ارتباطات با واسطه یا رسانهای شده را سرلوحه بحث قرار میدهد و با آشنا ساختن دانش پژوه با مفاهیم این حوزه در هشتمین بخش کتاب مهمترین وجوه ارتباط رسانهای - رمزگذاری، رمزگشایی و عمل خوانش یا قرائت متن - را تشریح میکند. نهمین بخش کتاب به رابطه شناخت و ارتباطات میپردازد تا حوزه میان رشتهای ارتباطات را از دانش روان شناسی بینصیب نگذارد.
کوبلی در این 9 بخش خواننده را کاملا آماده میسازد که در ورود به بخش دهم که فضایی متفاوت از بقیه کتاب دارد دچار خلأ معرفتی نشود. در این بخش از کتاب به فضای ارتباطات جهانی و جهانی شدن به عنوان پدیده ای که بر این مبنا شکل گرفته است وارد میشویم و نهایتا با شناخت حقوق، قوانین و قراردادهای جهانی حاکم بر ارتباطات کتاب را به پایان میبریم.
کتاب "نظریههای ارتباطات: مفاهیم انتقادی در مطالعات رسانهای و فرهنگی" در چهار جلد، 2300 صفحه به علاوه دیباچه پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی و نیز دیباچه سرویراستار فارسی این مجموعه با قیمت 38600 تومان منتشر شده است
Posted by
Younes Shokrkhah
at
4:48:00 PM
Tags: Publication
رابطه تمدن و حس تعلق به تمدنی ایرانی با علوم
پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی و دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران رابطه تمدن و حس تعلق به تمدنی ایرانی با علوم تجربی؛ علوم مهندسی و بطور خاص علوم انسانی را بررسي ميكنند. جزئيات
Posted by
Younes Shokrkhah
at
4:45:00 PM
Friday, April 10, 2009
كمك درسي: موج نوي سينماي فرانسه
براي درس سينماي بريتانيا.
درباره مكاتب سينمايي اروپا باز هم در كلاس صحبت ميكنيم. اين دو مطلب درباره موج نوي سينماي فرانسه خواندني هستند: پسرعموهاي هميشهجوان و موج نو پس از نيم قرن
Posted by
Younes Shokrkhah
at
3:27:00 PM
Tags: visual
Monday, April 06, 2009
كتاب: قدرت گفتمان و زبان
کتاب ارزشمند قدرت گفتمان و زبان دكتر علي سلطاني تجدید چاپ شد[لينك]. با تبريك به دكتر عزيز و آرزوي بهروزي برايش.
Posted by
Younes Shokrkhah
at
12:54:00 AM
Tags: Education
Sunday, March 29, 2009
سينماي اكشن
براي درس سينماي بريتانيا:
جيمزباند انگليسي، سوپرمن و اسپايدرمن آمريكايي را زد!
Posted by
Younes Shokrkhah
at
2:20:00 PM
دولت انگليس و شبکههای اجتماعی
براي كلاس رسانههاي انگليس:
دولت انگليس ميخواهد فعالیتهای کاربران انگلیسی شبکههای اجتماعی را تخت نظر بگيرد.
شبکههای اجتماعی نظير facebook.com و myspace.com فضاهایی هستند که درآنها افراد دوستان جدیدی پیدا میکنند و یا دوستان قدیمی خود را در جریان تغییرات زندگی خود قرار میدهند، مكانهايي براي تبادل نظر هستند که در آنها جوانان عقاید و نظرات خود را با هم به اشتراک میگذارند؛ اين فضاها سرشار از اتفاقات مثبت و منفي است و به خاطر مقولات بحث انگيزي مثل هويت و حريم شخصي از اهميت برخوردار شده است. اينجا در بخش DATA PROTECTION مقررات اروپايي در اين زمينه را مي بينيد.
اين هم خبر دولت انگليس شبکههای اجتماعی را تحت نظر میگیرد
Posted by
Younes Shokrkhah
at
1:12:00 PM
Tags: Education, Information Society, Internet
Saturday, March 21, 2009
باز هم درباره ميليونر زاغهنشين
براي درس سينماي بريتانيا:
خبر داريد كه 90 فیلم سینمایى و تلویزیونى در تعطیلات نوروزى امسال از شبکه اول تا پنج سیما پخش مىشود[90 فیلم سينمايي و زمان پخش آنها] در بين اين فيلمها میلیونر زاغهنشین هم هست كه6 فروردین از شبکه یک ساعت 16 تا 18 به روی آنتن میرود.
ميدانيد كه میلیونر زاغهنشین به كارگرداني دنيبويل (Danny Boyle) در اسكار 81، هشت جايزه گرفت و محصول سينماي انگليس است.
مي توانيم بحثهاي كلاس را بر روي اين فيلم پياده كنيم. فيلم منتخب اسكار امسال قصه زاغهنشينان بمبئي (مركز سينمايي هند - باليوود) را به تصوير ميكشد. میلیونر زاغهنشین هم خوب فروخته و هم خوب با انتقاد مواجه شده است. هر كه داوطلب است كه درباره انتقادات و دلايل آن به عنوان ميني پروژه ترم كار كند به مهسا - اگر اين ترم هم آسيستان هست - اطلاع دهد و گرنه جلسه اول دربارهاش تصميم ميگيريم.
مرور در اي ام دي بي:
Slumdog Millionaire
يك نقد براي شروع:
Slum Who Millionaire?: a Critique of Slum Dog Millionaire
Posted by
Younes Shokrkhah
at
5:54:00 PM
نوروزتان مبارك
پر نور، پر نغمه و گرم باد ساعاتتان؛ روزهاتان و دلهاتان.
خبرت هست که در شهر شکر ارزان شد؟
خبرت هست که لاله، رخ پُرخون آمد؟
خبرت هست که گُل خاصبک ديوان شد؟
خبرت هست ز دزدی دی ديوانه
شحنهی عدل بهار آمد، او پنهان شد؟
Posted by
Younes Shokrkhah
at
4:54:00 PM
Friday, March 20, 2009
گيگا نيوز: لينك تازه در دات
"...پايگاه خبري گيگا نيوز توسط جمعي از محققان و كارشناسان حوزه جامعه اطلاعاتي ايران، طراحي و راه اندازي شده است و قصد دارد تا قابليتها، توان منديها و چالشهاي پيش روي فضاي ICT كشور را در حد توان، معرفي و ارزيابي كند..." پايگاه خبري گيگا نيوز
Posted by
Younes Shokrkhah
at
5:56:00 PM
Tags: Website
Sunday, March 15, 2009
درباره بفتا
براي دانشجويان سينماي بريتانيا:
"آکادمی هنرهای فیلم و تلویزیون انگلستان (بفتا) در 16 آوریل 1947 به مدیریت دیوید لین به طور رسمی شروع به کار کرد..." كامل
Posted by
Younes Shokrkhah
at
7:55:00 PM
Monday, March 09, 2009
گفتگو درباره ميليونر زاغهنشين
براي درس سينماي بريتانيا:
ميليونر زاغهنشين (Slumdog Millionaire) [توليد 2008] به كارگرداني دنيبويل (Danny Boyle) كه در هشتاد و يكمين دوره اسكار، هشت جايزه را از آن خود كرد؛ محصول سينماي انگليس است. دني بويل در يك گفتوگوي اينترنتي در باره فيلم اسكاري خود صحبت ميكند: در قصه گم شدم
Posted by
Younes Shokrkhah
at
1:09:00 AM
Sunday, March 08, 2009
آشنایی با بنیاد دیدبان اینترنت (IWF)
براي درس رسانههاي بريتانيا:
"بنیاد دیدبان اینترنت در سال 1998 توسط گروهی از اعضای صنعت اینترنت در انگلستان پایهگذاری شد. هدف از تاسیس بنیاد دیدبان اینترنت (IWF:Internet Watch Foundation) ایجاد یک خط اضطراری برای کاربران و متخصصان در جهت اعلام و گزارش دادن مطالب غیرقانونی موجود در اينترنت است.
این انجمن در انگلستان فعال است و با مراجع قانونی، دولت، بخش آموزش، انجمنهای خیریه و عموم مردم برای به حداقل رساندن مطالب غیر اخلاقی مربوط به کودکان و نيز مطالب نژادپرستانه، همکاری نزدیکی دارد..." كامل
Posted by
Younes Shokrkhah
at
8:40:00 PM
Wednesday, March 04, 2009
مدرسه همشهري
پايگاه اينترنتي مركز آموزش همشهري، كار خود را به صورت آزمايشي آغاز كرد. نام اين وبسايت مدرسه همشهري است.
دوست عزيزم دكتر حسن نمكدوست، كه مدير مركز آموزش همشهري است در اين باره گفته كه مدرسه همشهري قرار است فقط كمي به بهتر شدن وضعيت آموزش ارتباطات در ايران كمك كند. او مي گويد: بايد قبول كنيم كه وضعيتمان خيلي خوب نيست. نه در آموزش و نه در جريان كار و اين در حالي است كه رشته ما يك دنيا حرف براي گفتن دارد.
بايد منتظر حرفهاي شنيدني اين وب سايت باشيم.تبريك به حسن عزيز و همكارانش براي گشودن درهاي اين مدرسه.
لينك مدرسه همشهري هم به لينكهاي دات افزوده شد
Posted by
Younes Shokrkhah
at
12:08:00 AM
Tags: Communication, Education, Journalism, Online Journalism
